aydin
2009/09/21, 22:10
تاریخچۀ فوتبال آذربایجان و تبریز
و اولین لژیونر ایران از این شهر
http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Smal_Pic/2009%5C8%5C30%5Cimg633872398039218750.jpg (http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2009%5C8%5C30%5Cimg633872398039218750.jpg)
فوتبال تبريز در طول حيات حدود 70 ساله خود ، فراز و نشيب هاي زيادي را تجربه کرده و از کوران رويدادهاي مختلف سياسي ، اجتماعي و اقتصادي در امان نمانده است .
اين احتمال وجود دارد که تبريز به علت نزديکي به کشورهاي اروپايي و نيز شوروي سابق ، زمينه هاي فوتبال را از طريق تبعه هاي مقيم در کنسول گري ها و يا مراودات بين شهرهاي مرزي با کشورهاي همجوار وارد ايران کرده باشد.
اگر چنين هم نباشد، مي توان ادعا کرد که فوتبال در اوايل سده14 شمسي حداقل در تبريز شناخته شده بود، چرا که حسين صدقياني تبريزي (1282- 1350) که فوتبال را از کوچه هاي خاکي تبريز فرا گرفته بود، پس از بازگشت از اروپا در سال 1316 شمسي ، عهده دار آموزش و گسترش فوتبال در ايران شد و عنوان اولين سرمربي تاريخ فوتبال ايران را کسب کرد.
صدقياني در سال هاي 1309 تا 1311 شمسي ، بهترين گلزن بلژيک بود و پس از مراجعت از بلژيک به حسين افندي شهرت يافت.
وي در همين سال ها و در حضور " آلبرت اول " پادشاه بلژيک و 60 هزار نفر تماشاگر در ديدار پاياني ، سه گل به تيم " بروکسل " زد و تيم "رويال شارلوا اسپورتينگ " را به قهرماني باشگاه هاي بلژيک رساند.
براساس مستندات تاريخي ، پيش از سال 1327 شمسي ، مسابقات فـوتبال در تبريز به صورت پراکنده و در بين جوانان شهر برگزار مي شد، اما بعد از عضويت رسمي فدراسيون فوتبال ايران در فيفا، مسابقات به طور منسجم برگزار شده و رقابت بين تيم هاي شهرستاني آغاز شد.
تا اين تاريخ ، بازي هاي محلات ، پايه و اساس فوتبال تبريز را تشکيل مي داد و تيم هاي محلات تبريز که هنوز هم ميادين معروف آن از قبيل ديهيم ، قانلي گول ، بوغداليق ، مفتح ، پاس ، شنب غازان ، قره آغاج ، اتحاد، فرودگاه و ســرلک زبانزد فوتبال دوستان هستند، محفل پرورش آينده سازان فوتبال کشور بود.
اقتدار و انسجام فوتبال محلات در تبريز به حدي بود که در سال 1318 شمـسي تيم ملي فوتبال ايران ، اعزامي براي انجام بازي دوستانه با تيم ترکيه ، در حين استراحت در تبريز، دو برصفر ازمنتخب محلات اين شهر شکست خورده و مجبور به بازگشت به تهران مي شود.
از سال 1327 تا 1334 شمسي ، مسابقات فوتبال در کشور و تبريز به صورت پراکنده در جريان بود، اما در اين سال تبريز صاحب تيم فوتبال قدري شد که با بهره گيري از بازيکنان مجرب همچون "قارلو"(GARLO) ، دروازه بان رومانيايي ، توانست بيشتر مسابقات را به نفع خود به پايان ببرد.
درسال 1335 نخستين دوره مسابقات قهرماني کشور بين تيم هاي تبريز، تهران ، مشهد، آبادان و اصفهان در کرمان برگزار شد که تيم تبريز به خاطر پنالتي که به سود تيم مقابل گرفته شد، از ادامه بازي ها کناره گيري کرد.
در مسابقات تيم هاي منتخب شهرهاي يادشده در سال هاي 1336 و 1338 شمسي در اصفهان و تبريز، تيم منتخب تبريز قهرمان شد و در مسابقات سال هاي 1339 تا 1346 شمسي نيز تيم منتخب تبريز همواره يکـي از مدعيان اصلي فوتبال کشور بوده و به مقام هاي دوم و سوم بازي هـاي منتخب اکتفا کرد.
از سال 1347 شمسي به بعد مسابقات فوتبال به صورت باشگاهي برگزار شد تا اينکه پس از پيروزي انقلاب اسلامي به مدت پنج سال ، مسابقات به صورت بين استاني انجام شد که در طول اين مدت تيم آذربايجان شرقي يکبار نايب قهرمان ايران شد.
به دنبال باشگاهي شدن مسابقات فوتبال قهرماني کشور از سال 1366 شمــسي ، تيم هاي تبريزي نيز که اغلب ريشه در محلات اين شهر داشتند، حضور پـررنگي در عرصه فوتبال داشتند.
تيم هاي محلات و تيم منتخب فوتبال تبريز در طول نزديک به هفت دهـه فعاليت پرثمر خود، خدمات گران قدري به اين رشته ورزشي در کشور کرد و بازيکنان بزرگي از اين شهر به تيم هاي ملي راه يافتند.
اولين بازيکني که از تبريز به تيم ملي فوتبال ايران راه يافت و در بازي هاي آسيايي 1954 ميلادي براي اين تيم بازي کرد، "داود ارغواني " بود که به خوبي در اين مسابقات درخشيد.
ازجمله معروف ترين بازيکنان تبريزي که قبل از سال 1357 شمسي به تيم ملي فوتبال راه يافتند مي توان از بيوک جدي کار، حبيب دايي اوغلو، بيوک صباغ و حسين خداپرست نام برد.
با رايج شدن پديده باشگاه داري در تبريز، باشگاه هاي ورزشي ماشين سازي و تراکتورسازي به ترتيب در سال هاي 1347 و 1348 شمسي تاسيس شدند واين دو تيم به نمادي براي فوتبال تبريز و در عين حال رقبايي سرسخت براي يکديگر تبديل شدند.
فوتبال تبريز پس از پيروزي انقلاب اسلامي بـه رغم افت و خيزهاي فراوان از جايگاه برجسته اي در فوتبال کشور برخوردار بود به طـوري که تراکتورسازي در فصل 71 - 70 به عنوان تاکتيکي ترين تيم ايران شناخته شد.
با آغاز سال 1378 شمسي سير نزولي فوتبال در تبريز آغاز شد و با سقوط ماشين سازي به ليگ دسته دوم باشگاه هاي کشور در اين سال و شهرداري در سال بعد، هماي سعادت از دوش فوتبال اين شهر پرکشيد.
سقوط تراکتورسازي تبريز از اولين دوره ليگ برتر به ليگ دسته اول باشگاه هاي کشور در سال 1381 خبر از بروز چالش هاي اساسي پيش روي فوتبال اين کلان شهر مي داد.
اين در حالي بود که فوتبال تبريز چه از نظر سرمايه انساني و چه از نظر باشگاه داري در ايران بي رقيب بوده و حضور آن در رده هاي بالاي امتيازبندي و حضور 30 تا 40 درصدي بازيکنان اين خطه در تيم ملي خود نشانگر اين امر بود.
در اين سال ها ، مزيت هاي قابل توجهي نيز در فوتبال تبريز وجود داشته که به دليل بي توجهي به آنها ، تبديل به عامل تهديد و افت شده اند کــه از آن جمله مي توان به سرمايه هاي انساني ، وجود مربيان با تجربه و موفق ودر عين حال استفاده نکردن از آنان و غيره اشاره کرد.
با صعود دوباره تيم فوتبال تراکتورسازي تبريز به رقابت هاي ليگ برتر بعد از هفت سال و حضور موفق آن به عنوان محبوب ترين تيم فوتبال شهرستاني کشور در چهار هفته اول اين رقابتها، بارقه اميدي در دل فوتبال دوستان تبريزي و خطه ورزش خيز آذربايجان زده شده و تراکتورسازي ديگر نه تنها به قهرماني در رقابت هاي ليگ برتر ، بلکه به حضور در جام قهرمانان آسيا و کسب عنوان چشم دارد.
علاوه بر اين اتفاق مهم که در فوتبال تبريز روي داد ، در رده هاي پايه اين رشته ورزشي نيز پيشرفت هايي حاصل شده که از جمله مي توان به قهرماني تيم هاي اميد، جوانان، نوجوانان و نونهالان تراکتورسازي و شهرداري اين شهر در ليگ هاي مختلف و صعود آنان با ليگ هاي برتر و دسته اول اشاره کرد.
فوتبال تبريز و آذربايجان در صورتي که مورد توجه قرار گيرد ، به طور يقين همانند گذشته نه چندان دور فوتباليست هاي ارزنده اي چون باقري ها، دين محمدي ها، استاد اسدي ها و خطيبي ها به تيم هاي ملي ارايه خواهد کرد و بار ديگر نام اين خطه از سرزمين اسلامي مان در کارنامه ورزشي ايران خواهد درخشيد.
منبع: خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا)
http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=658242
و اولین لژیونر ایران از این شهر
http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Smal_Pic/2009%5C8%5C30%5Cimg633872398039218750.jpg (http://www.irna.ir/NewsMedia/Photo/Larg_Pic/2009%5C8%5C30%5Cimg633872398039218750.jpg)
فوتبال تبريز در طول حيات حدود 70 ساله خود ، فراز و نشيب هاي زيادي را تجربه کرده و از کوران رويدادهاي مختلف سياسي ، اجتماعي و اقتصادي در امان نمانده است .
اين احتمال وجود دارد که تبريز به علت نزديکي به کشورهاي اروپايي و نيز شوروي سابق ، زمينه هاي فوتبال را از طريق تبعه هاي مقيم در کنسول گري ها و يا مراودات بين شهرهاي مرزي با کشورهاي همجوار وارد ايران کرده باشد.
اگر چنين هم نباشد، مي توان ادعا کرد که فوتبال در اوايل سده14 شمسي حداقل در تبريز شناخته شده بود، چرا که حسين صدقياني تبريزي (1282- 1350) که فوتبال را از کوچه هاي خاکي تبريز فرا گرفته بود، پس از بازگشت از اروپا در سال 1316 شمسي ، عهده دار آموزش و گسترش فوتبال در ايران شد و عنوان اولين سرمربي تاريخ فوتبال ايران را کسب کرد.
صدقياني در سال هاي 1309 تا 1311 شمسي ، بهترين گلزن بلژيک بود و پس از مراجعت از بلژيک به حسين افندي شهرت يافت.
وي در همين سال ها و در حضور " آلبرت اول " پادشاه بلژيک و 60 هزار نفر تماشاگر در ديدار پاياني ، سه گل به تيم " بروکسل " زد و تيم "رويال شارلوا اسپورتينگ " را به قهرماني باشگاه هاي بلژيک رساند.
براساس مستندات تاريخي ، پيش از سال 1327 شمسي ، مسابقات فـوتبال در تبريز به صورت پراکنده و در بين جوانان شهر برگزار مي شد، اما بعد از عضويت رسمي فدراسيون فوتبال ايران در فيفا، مسابقات به طور منسجم برگزار شده و رقابت بين تيم هاي شهرستاني آغاز شد.
تا اين تاريخ ، بازي هاي محلات ، پايه و اساس فوتبال تبريز را تشکيل مي داد و تيم هاي محلات تبريز که هنوز هم ميادين معروف آن از قبيل ديهيم ، قانلي گول ، بوغداليق ، مفتح ، پاس ، شنب غازان ، قره آغاج ، اتحاد، فرودگاه و ســرلک زبانزد فوتبال دوستان هستند، محفل پرورش آينده سازان فوتبال کشور بود.
اقتدار و انسجام فوتبال محلات در تبريز به حدي بود که در سال 1318 شمـسي تيم ملي فوتبال ايران ، اعزامي براي انجام بازي دوستانه با تيم ترکيه ، در حين استراحت در تبريز، دو برصفر ازمنتخب محلات اين شهر شکست خورده و مجبور به بازگشت به تهران مي شود.
از سال 1327 تا 1334 شمسي ، مسابقات فوتبال در کشور و تبريز به صورت پراکنده در جريان بود، اما در اين سال تبريز صاحب تيم فوتبال قدري شد که با بهره گيري از بازيکنان مجرب همچون "قارلو"(GARLO) ، دروازه بان رومانيايي ، توانست بيشتر مسابقات را به نفع خود به پايان ببرد.
درسال 1335 نخستين دوره مسابقات قهرماني کشور بين تيم هاي تبريز، تهران ، مشهد، آبادان و اصفهان در کرمان برگزار شد که تيم تبريز به خاطر پنالتي که به سود تيم مقابل گرفته شد، از ادامه بازي ها کناره گيري کرد.
در مسابقات تيم هاي منتخب شهرهاي يادشده در سال هاي 1336 و 1338 شمسي در اصفهان و تبريز، تيم منتخب تبريز قهرمان شد و در مسابقات سال هاي 1339 تا 1346 شمسي نيز تيم منتخب تبريز همواره يکـي از مدعيان اصلي فوتبال کشور بوده و به مقام هاي دوم و سوم بازي هـاي منتخب اکتفا کرد.
از سال 1347 شمسي به بعد مسابقات فوتبال به صورت باشگاهي برگزار شد تا اينکه پس از پيروزي انقلاب اسلامي به مدت پنج سال ، مسابقات به صورت بين استاني انجام شد که در طول اين مدت تيم آذربايجان شرقي يکبار نايب قهرمان ايران شد.
به دنبال باشگاهي شدن مسابقات فوتبال قهرماني کشور از سال 1366 شمــسي ، تيم هاي تبريزي نيز که اغلب ريشه در محلات اين شهر داشتند، حضور پـررنگي در عرصه فوتبال داشتند.
تيم هاي محلات و تيم منتخب فوتبال تبريز در طول نزديک به هفت دهـه فعاليت پرثمر خود، خدمات گران قدري به اين رشته ورزشي در کشور کرد و بازيکنان بزرگي از اين شهر به تيم هاي ملي راه يافتند.
اولين بازيکني که از تبريز به تيم ملي فوتبال ايران راه يافت و در بازي هاي آسيايي 1954 ميلادي براي اين تيم بازي کرد، "داود ارغواني " بود که به خوبي در اين مسابقات درخشيد.
ازجمله معروف ترين بازيکنان تبريزي که قبل از سال 1357 شمسي به تيم ملي فوتبال راه يافتند مي توان از بيوک جدي کار، حبيب دايي اوغلو، بيوک صباغ و حسين خداپرست نام برد.
با رايج شدن پديده باشگاه داري در تبريز، باشگاه هاي ورزشي ماشين سازي و تراکتورسازي به ترتيب در سال هاي 1347 و 1348 شمسي تاسيس شدند واين دو تيم به نمادي براي فوتبال تبريز و در عين حال رقبايي سرسخت براي يکديگر تبديل شدند.
فوتبال تبريز پس از پيروزي انقلاب اسلامي بـه رغم افت و خيزهاي فراوان از جايگاه برجسته اي در فوتبال کشور برخوردار بود به طـوري که تراکتورسازي در فصل 71 - 70 به عنوان تاکتيکي ترين تيم ايران شناخته شد.
با آغاز سال 1378 شمسي سير نزولي فوتبال در تبريز آغاز شد و با سقوط ماشين سازي به ليگ دسته دوم باشگاه هاي کشور در اين سال و شهرداري در سال بعد، هماي سعادت از دوش فوتبال اين شهر پرکشيد.
سقوط تراکتورسازي تبريز از اولين دوره ليگ برتر به ليگ دسته اول باشگاه هاي کشور در سال 1381 خبر از بروز چالش هاي اساسي پيش روي فوتبال اين کلان شهر مي داد.
اين در حالي بود که فوتبال تبريز چه از نظر سرمايه انساني و چه از نظر باشگاه داري در ايران بي رقيب بوده و حضور آن در رده هاي بالاي امتيازبندي و حضور 30 تا 40 درصدي بازيکنان اين خطه در تيم ملي خود نشانگر اين امر بود.
در اين سال ها ، مزيت هاي قابل توجهي نيز در فوتبال تبريز وجود داشته که به دليل بي توجهي به آنها ، تبديل به عامل تهديد و افت شده اند کــه از آن جمله مي توان به سرمايه هاي انساني ، وجود مربيان با تجربه و موفق ودر عين حال استفاده نکردن از آنان و غيره اشاره کرد.
با صعود دوباره تيم فوتبال تراکتورسازي تبريز به رقابت هاي ليگ برتر بعد از هفت سال و حضور موفق آن به عنوان محبوب ترين تيم فوتبال شهرستاني کشور در چهار هفته اول اين رقابتها، بارقه اميدي در دل فوتبال دوستان تبريزي و خطه ورزش خيز آذربايجان زده شده و تراکتورسازي ديگر نه تنها به قهرماني در رقابت هاي ليگ برتر ، بلکه به حضور در جام قهرمانان آسيا و کسب عنوان چشم دارد.
علاوه بر اين اتفاق مهم که در فوتبال تبريز روي داد ، در رده هاي پايه اين رشته ورزشي نيز پيشرفت هايي حاصل شده که از جمله مي توان به قهرماني تيم هاي اميد، جوانان، نوجوانان و نونهالان تراکتورسازي و شهرداري اين شهر در ليگ هاي مختلف و صعود آنان با ليگ هاي برتر و دسته اول اشاره کرد.
فوتبال تبريز و آذربايجان در صورتي که مورد توجه قرار گيرد ، به طور يقين همانند گذشته نه چندان دور فوتباليست هاي ارزنده اي چون باقري ها، دين محمدي ها، استاد اسدي ها و خطيبي ها به تيم هاي ملي ارايه خواهد کرد و بار ديگر نام اين خطه از سرزمين اسلامي مان در کارنامه ورزشي ايران خواهد درخشيد.
منبع: خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا)
http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=658242